Państwa: - Wielka Brytania - Rosja Języki: - czeski - angielski - niemiecki - ukraiński - rosyjski - włoski - rumuński - litewski - niderlandzki - hiszpański - bułgarski - francuski - grecki - szwedzki - japoński - norweski Inne: - podział języków - języki indoeuropejskie Język ukraiński (Українська мова) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 40 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Zapisywany jest cyrylicą. Wyróżnia się 3 zespoły dialektów:     * północne (gwary wschodniopoleskie, środkowopoleskie, zachodniopoleskie, podlaskie),     * południowo-wschodnie (gwary: środkowonaddnieprzańskie, słobożańskie, stepowe),     * południowo-zachodnie (gwary: bojkowskie, łemkowskie, huculskie, podolskie, wołyńskie, zakarpackie, naddniestrzańskie, nadsańskie, pokuckie, bukowińskie). Gwara łemkowska (rusińska), którą posługują się Łemkowie, jest traktowana przez wielu jego użytkowników oraz niektórych językoznawców jako odrębny język (p. język rusiński). Język ukraiński czerpał wiele zapożyczeń z języka polskiego i rosyjskiego. Najdawniejsze ślady języka ukraińskiego pojawiają się już w XII-XIII wieku w tekstach rusko-cerkiewno-słowiańskich pisanych w zachodniej części południowej Rusi na obszarze halicko-wołyńskim. Na przełomie XIII-XIV w. podstawowe cechy fonetyki ukraińskiej były już ukształtowane. Prawdziwy przełom w dziejach ukraińskiego języka literackiego nastąpił wraz z publikacją Eneidy Kotlarewskiego w 1798 r. Wprowadził on do ukraińskiej literatury czysty język ludowy swego macierzystego dialektu połtawskiego. Duży wpływ na stabilizację nowego języka literackiego wywarł również jego dramat Natałka Połtawka.Współczesny język literacki powstał na przełomie XVIII i XIX w. Duży udział w tym procesie miała twórczość wybitnego poety ukraińskiego Tarasa Szewczenki, który oparł swój język na macierzystym dialekcie Kijowszczyzny. Wielki poeta uwzględnił też inne dialekty, a nawet stare elementy języka pisanego wraz z cerkwizmami. Tak więc ukraiński język literacki oparł się na dialekcie połtawsko-kijowskim, który już w XVII w. stał się jednym z najważniejszych dialektów ukraińskich, a jego cechy rozszerzyły się na pozostałe dialekty. Słownictwo ukraińskie wykazuje podobnie jak i białoruskie duży i stary wpływ języka polskiego. Ogólna liczba polonizmów w ukraińskim wynosi około 17 000 wyrazów, czyli 14% całego zasobu słownictwa. Najstarsza warstwa zapożyczeń pochodzi z okresu przed unią lubelską (1569 r.) i dotyczy terminologii administracyjnej i technicznej. Dopiero w drugim okresie (1570-1720) polonizmy przenikają w dużej ilości do wszystkich dziedzin języka literackiego. Trzeci okres dużych wpływów polskich to wiek XIX i początek XX w., a zwłaszcza okres po r. 1863 w Galicji. Historyczne procesy     * występowanie typowego dla języków wschodniosłowiańskich pełnogłosu, tj. form typu ToroT, TereT z psłow. TorT, TerT: ukr. борода "broda", берег "brzeg", psłow. borda, bergъ.     * psłow. TolT, TelT zmieszały się zwykle w ToloT: ukr. молоко "mleko", голова "głowa"; psłow. melko, golva     * zanik samogłosek nosowych, psłow. ǫ przeszło w u, zaś ę dało a: ukr.дуб "dąb", зуб "ząb", п'ять "pięć"; psłow. dǫbъ, zǫbъ, pętъ     * przejście nagłosowego e- w o-: ukr. oзepo "jezioro", oлeнь "jeleń", ociнь "jesień", oдин "jeden"; psłow. ezero, elenь, esenь, edinь. Ta przedhistoryczna zmiana była jeszcze żywa w XI-XII w., o czym świadczą wykazujące ją pożyczki ze staronordyckiego i z greckiego.     * psłow. połączenia tj, kt', dj rozwinęły się w č, ž: ukr. свічка "świeca", ніч "noc"; psłow. světja, noktь     * prasłowiańskie ъj, ьj dało w ukraińskim yj, ij: ukr. мию, шия, cлiпий, зoлoтий; psłow. mъjǫ, šьja, slěpъjь, zoltъjь.     * rozwój psłow. ě w i: ukr. сніг "śnieg", гнiздo "gniazdo", ciнo "siano", мipa "miara"; psłow. sněgъ, gnězdo, sěno, měra.     * zmiana psłow. e i o w i: ukr. лiд "lód", мiд "miód", кaмiнь "kamień", вiз "wóz", кiнь "koń"; psłow. ledъ, medъ, kemene, vozъ, końь.  Alfabet ukraiński ] cyrylica     А а     Б б     В в     Г г     Ґ ґ     Д д     Е е     Є є     Ж ж     З з     И и     І і     Ї ї     Й й     К к     Л л     М м łacina     A a     B b     V v (Ŭ ŭ)*     H h     G g     D d     E e     Je je     Ž ž     Z z     Y y     I i     Ji ji     J j     K k     L l     M m transkrypcja     A a     B b     W w     H h     G g     D d     E e     Je je (ie, e)*     Ż ż     Z z     Y y     I i     Ji ji     J j     K k     Ł ł (L l)*     M m cyrylica     Н н     О о     П п     Р р     С с     Т т     У у     Ф ф     Х х     Ц ц     Ч ч     Ш ш     Щ щ     Ь ь     Ю ю     Я я     ' łacina     N n     O o     P p     R r     S s     T t     U u     F f     Ch ch     C c     Č č     Š š     Šč šč     '     Ju ju     Ja ja     transkrypcja     N n     O o     P p     R r     S s     T t     U u     F f     Ch ch     C c     Cz cz     Sz sz     Szcz szcz     ´*     Ju ju (iu, u)*     Ja ja (ia, a)*     Litera ї pojawia się na początku wyrazów, po samogłoskach i po apostrofie, np. їхати (jichaty), мої (moji). Transkrypcja [edytuj] Odpowiedniki liter przy transkrypcji są podane w powyższej tabelce. Litery, przy których istnieją dodatkowe reguły są oznaczone gwiazdką. Literę л oddaje się     * przez l przed ь, і, (ї), є, я, ю, np. для - dla, Львів - Lwiw (Również ле w nazwach własnych obcego pochodzenia oddajemy przez le, np. Ленін - Lenin, Леопольд - Leopold.);     * przez ł w innych sytuacjach, np. Леся - Łesia, стіл - stił. Litery є, ю, я oddaje się     * przez je, ju, ja na początku wyrazów, po samogłoskach oraz ь i ', np. п'є - pje, мою - moju, Ярошенко - Jaroszenko;     * przez e, u, a po л np. наллєш - nallesz, Лященко - Laszczenko;     * przez ie, iu, ia po innych spółgłoskach, np. синє - synie, рядок - riadok. Literę ь     * pomija się po л, np. сільський - silśkyj, льох - loch;     * oddaje się przez i przed о po innych spółgłoskach, np. нього - nioho;     * oddaje się przez znak zmiękczenia (´ ?, nie apostrof ') w innych sytuacjach, np. зять - ziat´, швець - szweć. Apostrof (') pomija się, np. від'їхати - widjichaty, зів'ялий - ziwjałyj. Fonetyka Język ukraiński jako bliski geograficznie i genetycznie polskiemu posiada podobną fonetykę. Specyficzne cechy wymowy ukraińskiej to:     * w ukraińskim istnieje fonologiczne rozróżnienie dźwięcznego h (г) [ɦ] i bezdźwięcznego ch (х) [x]     * spółgłoska [l] (ль) jest zawsze miękka     * w ukraińskim nie ma wałczenia, a spółgłoska ł (л) [ɫ] w pozycji przed e i y traci cechę welaryzacji i brzmi jak polskie neutralne l.     * ukraińskie w (в) jest wymawiane jako spółgłoska półotwarta [ʋ] lub (przed spółgłoskami i pauzą) [w].     * ukraińskie y (и) to [ɪ] - dźwięk pośredni między polskim i i y. Gramatyka W języku ukraińskim występuje 5 czasów:     * teraźniejszy (теперішній): читає     * przeszły (минулий): читав     * zaprzeszły (давноминулий): був читав     * przyszły prosty (простий майбутній): читатиме     * przyszły złożony (складний майбутній): буде читати Wszystkie czasowniki mają dwa aspekty – dokonany (доконаний) і niedokonany (недоконаний). Czas zaprzeszły w języku ukraińskim, podobnie jak w języku polskim jest używany bardzo rzadko. W języku potocznym nie jest używany praktycznie w ogóle. Pojawić się może jedynie w języku literackim. Mowa [edytuj]     * Jak się masz? Co słychać?     * Ukraiński: Як справи? / Як маєшся? (rzadziej Як ся маеш?) (Що чу(ва)ти?)     * Transkrypcja: Jak sprawy? / Jak majeszsja? (Jak sia majesz?) (Szczo czu(wa)ty?)     * Dzień Dobry     * Ukraiński: Добрий День / Дoбpий paнoк (używane o poranku) / Добридень (mniej oficjalne) / Добриранок (mniej oficjalne, używane o poranku)     * Transkrypcja: Dobryj Deń / Dobryj ranok / Dobrydeń / Dobryranok     * Cześć     * Ukraiński: Привіт! (używane na powitanie) / Бувай!, Проща(ва)й!, Пока! (rusycyzm) (używane na pożegnanie)     * Transkrypcja: Prywit! / Buwaj!, Proszcza(wa)j!, Poka!     * Do widzenia     * Ukraiński: До побачення / До зустрічі (mniej oficjalne)     * Transkrypcja: Do pobaczennia / Do zustriczi     * Dobranoc     * Ukraiński: На добраніч     * Transkrypcja: Na dobranicz     * Dziękuję bardzo     * Ukraiński: Дуже дякую     * Transkrypcja: Duże d'akuju     * Wszystkiego najlepszego     * Ukraiński: Всього найкращого     * Transkrypcja: Wsioho najkraszczoho     * Pomarańczowa Rewolucja     * Ukraiński: Помаранчева Революцiя     * Transkrypcja: Pomaranczewa Rewolucija     * Polska i Ukraina     * Ukraiński: Польща і Україна     * Transkrypcja: Polszcza i Ukrajina źródło: Wikipedia Język ukraiński obsługiwany jest przez Biuro Tłumaczeń MOST