| Państwa | Języki | Kultura | Aktualności | Linki | Kontakt |
|
Państwa: - Wielka Brytania - Rosja BR> Języki: - czeski - angielski - niemiecki - ukraiński - rosyjski - włoski - rumuński - litewski - niderlandzki - hiszpański - bułgarski - francuski - grecki - szwedzki - japoński - norweski - duński Inne: - podział języków - języki indoeuropejskie |
Przemyśl (ukr. Перемишль, niem. Prömsel, czes.
Přemyšl, łac. Praemislia) – miasto w
województwie podkarpackim nad Sanem, liczące 68 tys.
mieszkańców (2005). Najstarsze miasto regionu i jedno z najstarszych miast Polski. We wczesnym średniowieczu jeden z historycznych Grodów Czerwieńskich, przedmiot nieustannej rywalizacji ze strony Polski, Rusi i Węgier. Następnie m.in. część Rusi Halickiej, a także stolica niezależnego księstwa. Po 1344 stolica rozległej Ziemi Przemyskiej. Po I rozbiorze Polski w zaborze austriackim, w okresie autonomii galicyjskiej jedno z najważniejszych miast Galicji, przekształcony w trzecią co do wielkości twierdzę w Europie (Twierdza Przemyśl) z olbrzymim garnizonem wojskowym. W latach 1920 - 1939 w województwie lwowskim, w latach 1945 - 1975 w województwie rzeszowskim, w latach 1975 - 1998 stolica województwa przemyskiego. Siedziba starosty powiatu przemyskiego, a także powiat grodzki. Siedziba dwóch metropolii kościelnych - obrządku rzymskokatolickiego i greckokatolickiego. Przemysł drzewny (Zakłady Płyt Pilśniowych "Fibris"), wytwórnia farb i pomocy szkolnych Pollena Astra, mechaniczny i automatyki przemysłowej (Polna, Fanina), kosmetyczny (Inglot), tkanin powlekanych (Sanwil), meblarski (Forte). Ponadto ośrodek tradycyjnych rzemiosł - ludwisarstwa (Felczyński) i fajczarstwa (fajka przemyska). Siedziba kilku instytucji o znaczeniu ponad lokalnym: podkarpackiego wojewódzkiego konserwatora zabytków, izby celnej, bieszczadzkiego oddziału straży granicznej, archiwum państwowego z ogromnymi zbiorami. Miasto posiada kilka muzeów, w tym najstarsze w regionie Muzeum Archidiecezjalne (zał. 1902) i największe na Podkarpaciu - Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej (zał. 1910). W Przemyślu znajduje się też nowy Szpital Wojewódzki i 114 Szpital Wojskowy. Istnieje wiele szkół, w tym kilka szkół wyższych. "Brama Bieszczadów" z ważnymi i licznymi zabytkami w samym mieście, jak i w jego sąsiedztwie - zamkiem w Krasiczynie, arboretum w Bolestraszycach czy kompleksem sakralnym w Kalwarii Pacławskiej. Ważny węzeł komunikacyjny – trasa międzynarodowa E40, przejście graniczne z Ukrainą w Medyce, duża, graniczna stacja kolejowa (Przemyśl Główny, Przemyśl Zasanie i in.). Pierwotnie na Kopcu Tatarskim (Przemysława) miejsce kultu bogów słowiańskich. Miasto wielokulturowe, gdzie obok siebie mieszkają przedstawiciele wielu narodów (Polacy, Ukraińcy, Cyganie) i religii (obok dominujących katolików, mających tu swoją metropolię, z arcybiskupem Józefem Michalikiem na czele, także grekokatolicy, mający tu arcybiskupa swego obrządku, Jana Martyniaka, prawosławni (diecezja przemysko-nowosądecka z arcybiskupem Adamem, rezydującym w Sanoku) oraz przedstawiciele nurtów protestanckich: metodyści, adwentyści, baptyści, zielonoświątkowcy, a także Świadkowie Jehowy). Do czasu II wojny światowej był także ważnym siedliskiem ludności żydowskiej, która stanowiła według spisu z 1931 roku 29,5% ludności miasta i posiadała 4 synagogi (dwie zlokalizowane w starej dzielnicy żydowskiej (okolice Rybiego Placu) nie istnieją, kolejna, na ul. Słowackiego, pełni obecnie funkcję biblioteki publicznej, synagoga zasańska jest w tej chwili opuszczona w stanie ruiny)- było to pierwsze udokumentowane osadnictwo Żydów na ziemiach polskich, datowane według Jehudy ha Kohena, żydowskiego uczonego, na 1085. Historia Legendy o powstaniu miasta: a) pewien książę ruszył na polowanie i w miejscu, w którym upolował niedźwiedzia założył osadę z niedźwiadkiem w herbie b) na obszarze dzisiejszego Przemyśla powstała osada i wielu ludzi zastanawiało się, jak ją nazwać – pewna starsza kobieta powiedziała: "Myśl, nie myśl, najlepszy będzie Przemyśl" – i tak też zostało. Pierwsze wzmianki Pierwsze wzmianki źródłowe dotyczące Przemyśla są nader ciekawe, ale przy tym nie dostarczające oczywistych informacji. Mowa tu przede wszystkim o świadectwie tzw. Powieści dorocznej pod rokiem 6489 (981) o odebraniu pewnym Lachom Przemyśla, Czerwienia i innych grodów przez Włodzimierza Wielkiego "w sem że letie"[1]. Treść jak i sama wiarygodność przekazu tego źródła są w historiografii dość często kontestowane[2]. Do najbardziej elitarnych poglądów należą te o doszukiwaniu się w nazwie Przemyśl, tj. "Peremyszl", miasta Peremil leżącego na Wołyniu na drodze do Czerwienia z Rusi. Wykluczałoby to uczestnictwo Przemyśla w walkach 981 roku[3]. Natomiast kwestia najdawniejszej przynależności jest szerzej dyskutowana. Do dwóch najznaczniejszych poglądów należą te o przynależności Przemyśla przed 981 do Polaków, co poniekąd mówi samo źródło[4] i potwierdzają najstarsze okoliczne nazwy mające polskie pochodzenie [5], oraz o przynależności tegoż miasta do Lędzian. Pierwsza z tez uznaje za kompletnie wiarygodny przekaz źródła i stara się nawet na tym budować szersze teorie[6]. Bardziej wstrzemięźliwi uczeni ograniczają się wyłącznie do stwierdzenia polskiej obecności w Przemyślu przed 981[7]. Wydaje się to jednak nieprawdopodobnym aby zajęty na zachodzie od początku panowania Mieszko I miał przed tym rokiem sposobność zajęcia tych terenów, w szczególności kiedy nie posiadał jeszcze Małopolski[8]. Nowsze badania archeologiczne zdają się jednak podważać powyższą koncepcję, a ma to związek z odkryciem faktu, że w latach 70. X wieku Mieszko umocnił swoje panowanie u zbiegu rzek Wisły i Sanu czego potwierdzeniem jest budowa w tym okresie grodu w Sandomierzu. Dysponując oparciem w ziemi sandomierskiej mogli Piastowie sięgnąć przed 981 rokiem po Przemyśl. Drugi pogląd opiera się na bardzo prawdopodobnej teorii językoznawczej. Zakłada ona, że nazwa Lach została wywiedziona od Lędzian, jednego z pierwszych napotkanych przez Rusinów plemienia zachodniosłowiańskiego[9]. Lędzianie mieli potem dopiero "użyczyć" swojego miana całości etnicznej Polaków, natomiast w zapisce pod 981 rokiem wystepuja jeszcze jako plemię[10]. Istniejący jeszcze trzeci pogląd o przynależności Przemyśla do Czechów, choć poparty przez liczne źródła poza powyższym[11], jest dziś przeważnie łączony z poglądem o Lędzianach. Mieli oni pozostawać w pewnym tylko stopniu uzależnienia od Czechów[12]. Ważnym źródłem do wczesnych dziejów Przemyśla są też znaleziska archeologiczne. Mowa tu przede wszystkim o palatium piastowskim z czasów Bolesława Chrobrego datowanym na lata 1018-1032 uznawanym też za monasterium, a odnalezionym na Wzgórzu Zamkowym oraz o 5 grobach węgierskich z pierwszej połowy X wieku odnalezionych w lewobrzeżnej części miasta[13]. W podziemiach katedry rzymskokatolickiej odkryto w wyniku długoletnich prac archeologicznych zarysy romańskiej rotundy - kościoła św.Mikołaja zbudowanego z fundacji Bolesława Śmiałego pomiędzy 1069 a 1086 rokiem. Natomiast w głębszych pokładach archeologicznych pod katedrą odkryto zarysy starszego kościoła z X wieku być może świadectwo przynależności grodu do państwa Mieszka I. Kontrowersje wzbudzają odkryte na Wzgórzu Zamkowym fundamenty budowli przez część uczonych uznawanej za tzw. "Cerkiew Wołodara" - świadectwo ruskiej obecności w grodzie w XII wieku, a przez innych za romańską bazylikę trójnawową z czasów Bolesława Chrobrego. Znalezione zabytki monet skłaniają ku drugiej koncepcji jednak nie przesądzają o jej słuszności. Plan wzmiankowanych powyżej fundamentów nie przystaje ponadto do opisu cerkwi wzniesionej przez Wołodara Rościsławicza więc niewykluczone, że czeka ona na swe odkrycie. Odkrycia archeologiczne poświadczają działalność w Przemyślu Bolesława Chrobrego, Bolesława Śmiałego, a być może również Mieszka I. Przemyśl jest także jednym z nielicznych miast, które wspominają źródła hebrajskie. Najstarszym z nich jest świadectwo Jehudy ben Kohena z lat 1028 - 1040 o uprowadzeniu pewnego chłopca żydowskiego z miasta Primisz (Premisz) na targ niewolników do Pragi[14]. Źródło to zdaje się poświadczać nie tylko istnienie już w XI wieku gminy żydowskiej na tym terenie, ale też boje toczone tam przez Chrobrego w 1018, lub ewentualnie wielką wyprawę Jarosława Mądrego z 1031 roku[15]. Kalendarium Zobacz więcej w osobnym artykule: Kalendarium historii Przemyśla. Zabytki Katedra, widok z zamkowej wieży Katedra, widok z zamkowej wieży Ulica Franciszkańska w czasach I wojny światowej Ulica Franciszkańska w czasach I wojny światowej * Katedra rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Jana Chrzciciela * Zamek Kazimierzowski * Gmach Dworca Głównego PKP * Gmach Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej * Gmachy Urzędu Miejskiego i Urzędu Wojewódzkiego * Sobór św. Jana Chrzciciela w Przemyślu * zabytkowa zabudowa Rynku * Kościół pw. Św. Marii Magdaleny (oo. Franciszkanie) * Kościół pw. Św. Teresy (oo. Karmelici) * Kościół pw. Św. Antoniego Padewskiego (oo. Reformaci) * Kościół Św. Trójcy (ss. Benedyktynki) * Budynek dawnego klasztoru Dominikanów * Dworek Stanisława Orzechowskiego * Wieża Zegarowa – Muzeum Dzwonów i Fajek * Dom Robotniczy * Mury obronne * Twierdza Przemyśl * Synagogi w Przemyślu * Cmentarz żydowski - założony w XIX wieku. * Cerkiew Prawosławna Zaśniecia najświętszej Maryi Panny Muzea * Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej * Muzeum Dzwonów i Fajek * Muzeum Historii Miasta * Muzeum Archidiecezjalne im. Św. Józefa Sebastiana Pelczara Biskupa * Muzeum Twierdzy Przemyśl * Fort VIII "Łętownia" * Cerkiew obronna w Posadzie Rybotyckiej * Archiwum Państwowe Synagogi * Nowa Synagoga w Przemyślu * Synagoga Zasańska w Przemyślu * Najstarsza Synagoga w Przemyślu * Stara Synagoga w Przemyślu * Synagoga Tempel w Przemyślu Przypisy 1. ↑ wydanie internetowe Połnoje sobranije russkich letopisiej, t. I., Leningrad 1926-1928. 2. ↑ Przykład kompletnej negacji M. Hruszewski, Istorija Ukrainy-Rusi, t. I, Lwów 1904. 3. ↑ Taki pogląd wyraził S. M. Kuczyński, Studia z dziejów Europy Wschodniej X-XVII wieku, Warszawa 1965. 4. ↑ na Rusi Polacy byli zwani Lachami; zob. Połnoje sobranije russkich letopisiej, t. I., Leningrad 1926-1928. 5. ↑ Jerzy Nalepa, Prapolski bastion toponimiczny w Bramie Przemyskiej i Lędzanie, Onomastica, R. 36: 1991, s. 5–45; zob. także Jerzy Nalepa, Pogranicze polsko-ruskie do połowy wieku XIV a archaiczne hydronimy i toponimy : weryfikacja "weryfikacji", Slavia Antiqua, T. 41: 2000, s. 27-48. 6. ↑ Jak np. o koalicji Włodzimierza z cesarzem Ottonem II; zob. S. Zakrzewski, Mieszko I jako budowniczy państwa polskiego, Warszawa 1920. 7. ↑ Zob. H. Łowmiański, Początki Polski, t. V, Warszawa 1973. 8. ↑ Zob. przede wszystkim G. Labuda, Studia nad początkami państwa polskiego, t. II, Poznań 1988, s. 167 - 176. 9. ↑ T. Lehr-Spławiński, Lędzice-Lędzianie-Lachowie, [w:] Opuscula Casimiro Tymieniecki septuagenario dedicata, Poznań 1959. Zob. też Constantine Porphyrogentius, De administrando imperii, ed. G. Moravcsik, Budapeszt 1949. 10. ↑ Tak już W. Abraham, Organizacya kościoła w Polsce do połowy XII wieku, Lwów 1892. 11. ↑ Żadne z tych źródeł Przemyśla bezpośrednio nie dotyczy; Chęć zamiany nazwy w zapisce "Powieści" z "Lachom" na "Czechom" wyrażał np. B. Grekow, Walka Rusi o stworzenie własnego państwa, Warszawa 1951. 12. ↑ G. Labuda, Studia nad początkami państwa polskiego, t. II, Poznań 1988. Badacz ten uważa także, że taki sam charakter miało panowanie Czechów w Krakowie przed zdobyciem go przez Mieszka I. 13. ↑ O platium zob. A. Żaki, Preromańskie palatium i rotunda w Przemyślu, Wrocław-Poznań 1962. O grobach zob. A. Kunysz, Przemyśl w pradziejach i wczesnym średniowieczu, Przemyśl 1981. 14. ↑ Wywód potwierdzający tożsamość miasta Primisz z Przemyślem zob. Kupfer F., Lewicki T. (wyd.), Źródła hebrajskie do dziejów Słowian i niektórych innych ludów środkowej i wschodniej Europy. Wyjątki z pism religijnych i prawniczych XI-XIII w., Wrocław-Warszawa 1956. Tam też edycja źródła. 15. ↑ T. Lewicki, Źródła hebrajskie i arabskie do dziejów Przemyśla, [w:] Rocznik Przemyski 11 (1967), s. 49 - 64; Nie wszyscy uczeni przyznają rację tym poglądom (szczególnie o "Primisz = Przemyśl"); zob. S. M. Kuczyński, op. cit. Kultura Ośrodki kultury * Centrum Kulturalne /Klub "Piwnice"/ * Przemyskie Centrum Kultury i Nauki * Młodzieżowy Dom Kultury * Wojskowy Ośrodek Kultury * Dom Kultury "Kolejarz" Teatr * Teatr "Fredreum" na Zamku Kazimierzowskim – Towarzystwo Dramatyczne im. Aleksandra Fredry Kina * Kino "KOSMOS" * Kino "CENTRUM" Galerie * Państwowa Galeria Sztuki Współczesnej * White Photo Gallery - Galeria Fotografii * Galeria Fotografii przy MKK "Niedźwiadek" * Galeria ZAMEK * Galeria GALICJA * Antyki i Dzieła Sztuki Kluby * klub "Niedźwiadek" Ul. Rynek 1 * klub "Piwnice" Ul. KOnarskiego 9 * Klub "PAX" Ul. Asnyka 6 Cykliczne imprezy kulturalne * Wielokulturowy Festiwal "Galicja" (organizator: Fundacja "Dziedzictwo" przy współpracy UM Przemyśl) * Dni Patrona Miasta "Wincentiada" (organizator: Przemyskie Centrum Kultury i Nauki) * Turniej Satyry im. Ignacego Krasickiego "O Złotą Szpilę" (organizator: CK Przemyśl) – konkurs stworzony i prowadzony przez Barbarę Płocicę, założeniem turnieju jest wyłonienie najlepszych satyryków w czterech konkurencjach: teatralnej, recytacji, literackiej i plastycznej. * Festiwal "Agora" (organizator: CK Przemyśl) * Noc Iwana Kupały* (organizator: Związek Ukraińców w Polsce Koło w Przemyślu) Film i fotografia * Promocja Filmu Polskiego (organizator: Wydział Kultury UM Przemyśl) * Maraton Filmowy "Z Przemyślem w tle" (organizator: Kino "Kosmos") Literatura * Przemyska Wiosna Poetycka (organizator: PCKiN) * Turniej Wierszy Jednego Poety (organizator: Przemyska Biblioteka Publiczna) Muzyka i taniec * Jazz Bez... – Mikołajki jazzowe (organizator: CK Przemyśl) * Jazz nad Sanem (organizator MKK "Niedźwiadek") * Świętojańska noc jazzowa (organizator: PCKiN) * Ogólnopolski Festiwal Kapel Podwórkowych (organizator: CK Przemyśl) * Przemyska Jesień Muzyczna (organizator: Towarzystwo Muzyczne w Przemyślu) * Dni Muzyki Oratoryjno-Kantatowej (organizator: CK Przemyśl) * Festiwal "Ghitaralia" (organizator Zespół Państwowych Szkół Muzycznych) * Międzywojewódzki Przegląd Dziecięcych Zespołów Tańca Ludowego „Taneczny Krąg” (organizator: CK Przemyśl) * Międzynarodowy Festiwal Muzyki Akordeonowej. * Salezjańskie Lato Muzyczne * Muzyka Młodych u Franciszkanów Plastyka * Międzynarodowe Biennale Malarstwa "Srebrny Czworokąt" (organizator: Państwowa Galeria Sztuki Współczesnej w Przemyślu) Teatr * Biesiada Teatralna w Horyńcu-Zdroju – Konfrontacje Zespołów Teatralnych Małych Form (organizator: CK Przemyśl) * Przegląd Teatralny "Antrakt" (organizator: CK Przemyśl) * Przemyska Jesień Teatralna (organizator: CK Przemyśl) * Przemyska Wiosna Fredrowska (organizator: PCKiN) Kluby taneczne * SingSing, w podziemiach DH Szpak; * Saturn, przy hotelu Gromada; * Szalony Młyn; * Sfera; * Neo; * Iluzja; Edukacja Gimnazja * Gimnazjum nr 1 im. Orląt Przemyskich * Gimnazjum nr 2 * Gimnazjum nr 3 * Gimnazjum nr 4 przy Zespole Szkół z Oddziałami Integracyjnymi Im. Orląt Lwowskich * Gimnazjum nr 5 Im. sw. Jana Kantego * Gimnazjum Nr 7 przy Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 2 im. Markiana Szaszkiewicza * Gimnazjum Nr 8 przy Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym Nr 1 Im. Marii Grzegorzewskiej * Gimnazjum Nr 9 przy Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym Nr 2 Im. Janusza Korczaka * Gimnazjum Salezjańskie im. bł. ks. Augusta Czartoryskiego * Gimnazjum przy Zespole Szkół Muzycznych * Gimnazjum im. Stowarzyszenia Absolwentów I LO Szkoły ponadgimnazjalne * I Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego * Zespół Szkół Elektronicznych i Ogólnokształcących im. prof. Janusza Groszkowskiego * II Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Morawskiego * Liceum Ogólnokształcące przy Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym nr 3 * Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 2 im. Markiana Szaszkiewicza * Zespół Szkół Ekonomicznych im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiegostrona szkoły] * Zespół Szkół Gastronomicznych i Przemysłu Spożywczego im. Marii Konopnickiej * Zespół Szkół Zawodowych nr 1 im. I Armii Wojska Polskiego * Zespół Szkół Technicznych * Zespół Szkół Mechanicznych i Drzewnych * Zespół Szkół Ekonomicznych i Agrobiznesu im. prof. Władysława Szafera * Centrum Kształcenia Ustawicznego * Centrum Kształcenia Praktycznego * Medyczna Szkoła Policealna im. Jadwigi Iżyckiej * Zespól Szkól Elektronicznych i Ogólnoksztalcacych im.Groszkowskiego Szkoły wyższe * Wyższa Szkoła Administracji i Zarządzania w Przemyślu * Wyższa Szkoła Gospodarcza w Przemyślu * Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Przemyślu * Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska w Przemyślu * Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Przemyślu * Kolegium Nauczycielskie w Przemyślu * Wyższe Seminarium Duchowne w Przemyślu(w ramach Wydziału Teologicznego PAT) Szkoły artystyczne * Zespół Państwowych Szkół Muzycznych im. Artura Malawskiego Sport * W Przemyślu największą popularnością cieszy się piłka nożna (kluby – Polonia Przemyśl, Czuwaj Przemyśl), ale tradycje swoje ma też koszykówka (Polonia Przemyśl) i piłka ręczna (KS POSiR Czuwaj Przemyśl) * Coraz popularniejsze stają się również spływy kajakowe Doliną Sanu * Coraz popularniejsza w Przemyślu staje się Capoeira- sztuka walki i tańca (jedyną grupą w Przemyślu jest Mundo Capoeira).* Kluby sportowe * Miejski Klub Sportowy "Polonia" ul. Sanocka 18 * Kolejowy Klub Sportowy "Czuwaj" ul. 22 Stycznia 6 * Powiatowy Szkolny Związek Sportowy ul. A. Dworskiego 24 * Międzyszkolny Klub Sportowy „JUVENIA” ul. M. Borelowskiego 12 * Powiatowe Szkolne Towarzystwo Sportu i Rekreacji ul. B. Spiechowicza * Klub Żeglarski „OPTY” przy MZK sp. z o. o. ul. Lwowska 9 * Stowarzyszenie Karate „SAIHA” KYOKUSHINKAI-IFK ul. Lwowska 32f/9 * Przemyski Klub SHORIN - RYU Karate ul. Rodzinna 27/9 * Przemyska Reprezentacja Maratończyków Obiekty sportowe * Stok Narciarski w Przemyślu (POSIR).: trasy narciarskie oraz całoroczny tor saneczkowy: obiekty o wysokim standardzie, cieszące się dobrą opinią i popularnością – trasy narciarskie o długości 830 m i 800 m, kolejki krzesełkowe o długości 270 m i 740m, w okresie wiosennym dwie trasy dla rowerzystów, długości około 1000 m; * Kryta Pływalnia (POSIR) Ul. 22 Stycznia 6 * Ośrodek Sportu i Rekreacji "Hala" Ul. Mickiewicza 30 * Przystań wodna - Wypożycz. sprzętu turystycznego Ul. 22 Stycznia 20 * Korty Tenisowe (KS Czuwaj) Ul. 22 Stycznia 6 * Sztuczne Lodowisko (POSIR) Ul. Sanocka 2 * Skate Park (POSIR) * Stadion Miejskiego Klubu Sportowego "Polonia" Ul. Sanocka 18 * Stadion Kolejowego Klubu Sportowego "Czuwaj" Ul. 22 Stycznia 6 * Hala Miejskiego Klubu Sportowego "Polonia" Ul. Grunwaldzka 6 * Szkolny Ośrodek Sportowy "Juvenia" Ul. Dworskiego 98 * Kompoleks Sportowo - Rekreacyjny (projektowany).:Aquapark: 3-torowy basen pływacki o wymiarach 25 m x 6,25 m i głębokości 1,35 m-1,8 m, zespół basenów rekreacyjnych o łącznej powierzchni ok. 350 m2 z licznymi atrakcjami wodnymi i zapleczem gastronomicznym; ze Strefą wellness & spa, na który składa się: zespół saun, basen solankowy, gabinety zabiegowe, salony masażu i hydromasażu, salon piękności, siłownia i fitness club; Strefa rozrywki: m.in. kręgielnia, bar/pub z salą bilardową oraz salonem gier, sala rozrywkowo-taneczna z zapleczem gastronomicznym; Hotel na 75 pokoi w standardzie *** oraz gastronomia - restauracja na łączną liczbę 150 miejsc konsumpcyjnych oraz kawiarnia na 30 osób; Centrum Konferencyjne wraz z zapleczem, powierzchnia użytkowa ok. 1000 m2, kubatura ok. 4000 m3; Hala Widowiskowo – Sportowa z holem głównym, boiskiem z trybunami, szatniami i sanitariatami dla widzów oraz zapleczem dla zawodników i sędziów. * Przemyski Park Sportowo Rekreacyjny – (projekt).: Dwa zbiorniki wodne: zbiornik do uprawiania sportów wodnych/kąpielisko, zbiornik wędkarski. Miejsce do plażowania, w tym plac zabaw dla dzieci, zjeżdżalnia do wody. Ścieżki spacerowe i rowerowe (utwardzone i ziemne), pomosty pływające. Place zabaw, ściana wspinaczkowa i boiska do koszykówki, siatkówki, siatkówki plażowej. Korty tenisowe. Driving range do golfa z częścią mini golfa. Skate park. Ziemny tor BMX. Plac utwardzony z miejscem na imprezy plenerowe i zadaszeniem podwieszanym. Parkowe tereny z zielenią zorganizowaną. Kościoły i Związki Wyznaniowe Kościół Rzymskokatolicki Inne: * Świecki Ruch Misyjny "Epifania" - zbór w Przemyślu, ul. Smolki 6/3. Honorowi Obywatele Miasta * Papież Jan Paweł II - Karol Wojtyła * Przemysław Bystrzycki * Zbigniew Brzeziński * Leonard Chrzanowski * Heidi Wernerus - Neumann * Wilhelm Lüke * Tadeusz Bałdowski * Bolesław Taborski * Emil Czerny * Maria Teresa Wolfs-Monfils * Władysław Dec * Ignacy Tokarczuk * Stanisław Zarych * Tadeusz Niemiec * Bronisław Żołnierczyk * Jan Matejko Wybitni mieszkańcy * Przemysław Babiarz - dziennikarz sportowy * Jacek Błoński - współzałożyciel Ogólnopolskiego Bractwa Młodych Miłośników Starych Miast, autor książki o legendach starego Przemyśla, malarz * Bł. Jan Balicki – ksiądz * Przemysław Bystrzycki * Edward Wichura - aktor * Profesor Zbigniew Brzeziński – politolog, doradca prezydenta USA Jimmy'ego Cartera * Helene Deutsch - psycholog, psychoanalityk - pierwsza uczennica Zygmunta Freuda * Aleksander Dworski adwokat, prezydent miasta Przemyśla * Andrzej Maksymilian Fredro * Kazimierz Gurbiel - uczestnik bitwy pod Monte Cassino * Leopold Hauser * Sebastian Herburt z Felsztyna (ur. ok. 1490 - zm. ok. roku 1543), kompozytor * Józef Kałuża * Kapitan Henryk Jaskuła * Doktor Henryk Jordan - lekarz, twórca ogródków jordanowskich * Józef Kurylak – poeta * Wiesław Langiewicz * Artur Malawski - kompozytor, pedagog i dyrygent * Kazimierz Opaliński – aktor * Stanisław Orzechowski – pisarz * Marian Ostafiński * Jerzy Podbrożny - piłkarz polski(zawodnik m.in. Lecha Poznań, Legii Warszawa i 6-krotny reprezentant Polski w piłce nożnej) * Mojżesz Schorr * Święty Józef Sebastian Pelczar – biskup przemyski * Jadwiga Sawicka – malarka * Ryszard Siwiec - urzędnik, który uległ samospaleniu w proteście przeciw inwazji sowieckiej na Czechosłowację w 1968r. Chwała Bohaterowi! * Tadeusz Łaba - malarz-amator, porucznik w stanie spoczynku, posiadacz orderu Virtuti Militari. * Major Mieczysław Słaby * Marian Stroński – malarz * Jan Śnigurski – biskup przemyski * Leonard Tarnawski – lekarz * Ignacy Tokarczuk - emerytowany metropolita przemyski * Bernard Wapowski - historyk, kartograf * Tymon Terlecki - pisarz * Grzegorz Zajączkowski - reprezentant Polski w sztafecie 4x400m - Halowe Mistrzostwa Świata w lekkiej atletyce, Birmingham 2003, wielokrotny medalista Mistrzostw Polski w lekkiej atletyce * Marcin Drąg - politolog Posłowie Posłowie z okręgu wyborczego Krosno/Przemyśl * Andrzej Ćwierz, Prawo i Sprawiedliwość * Marian Józef Daszyk, Liga Polskich Rodzin * Mieczysław Golba, Prawo i Sprawiedliwość * Mieczysław Kasprzak, Polskie Stronnictwo Ludowe * Janusz Adam Kołodziej, Liga Polskich Rodzin * Marek Kuchciński, Prawo i Sprawiedliwość * Tomasz Kulesza, Platforma Obywatelska * Elżbieta Łukacijewska, Platforma Obywatelska * Janusz Roman Maksymiuk, Samoobrona * Wojciech Pomajda, Sojusz Lewicy Demokratycznej * Stanisław Zając, Prawo i Sprawiedliwość * Andrzej Zapałowski, europoseł Media a) Radio: większość stacji, poza Eską (Komin MPEC) i Radiem Fara (Średnia), nadaje z masztu nadawczego obok Kopca Tatarskiego, podobnie jak wszystkie stacje telewizyjne * 87,8 MHz – Dwójka – Polskie Radio * 90,3 MHz – Radio Eska Przemyśl (dawniej jako Radio HOT w latach 1996-2005) * 94,1 MHz – Jedynka – Polskie Radio * 98,2 MHz – Diecezjalne Radio Fara (słaby zasięg, w niektórych częściach miasta niesłyszalne) * 99,6 MHz – Trójka – Polskie Radio * 102,0 MHz – Polskie Radio Rzeszów * 103,4 MHz – RMF FM * 105,1 MHz – Radio Maryja * 107,9 MHz – Radio ZET b) Telewizja: jedyną telewizją kablową w mieście jest Toya, tworząca lokalny program (reklamowy) TV. * TVP1 * TVP2 * TVP3 Rzeszów * Polsat * TVN c) Prasa: * Życie Podkarpackie * Gazeta Codzienna "Nowiny" * Dziennik "Super Nowości" * Przemyski Przegląd Kulturalny * Nasz Przemyśl * Tygodnik "Pogranicze" * * "Dziennik Polski"* * "Gazeta Wyborcza" Drogi krajowe Droga 28 Zator - Wadowice - Nowy Sącz - Gorlice - Biecz - Jasło - Krosno - Sanok - Medyka. Stacje i przystanki kolejowe Przemyśl Główny Przemyśl Zasanie Hotele * Krokus" Hotel, ul. Mickiewicza 47 -49 * Halszka" Hotel, ul. Lwowska 36 * Gromada" Hotel, ul. Wybrzeże Piłsudskiego 4 * Faho" Hotel, ul. Stefana Batorego 55 a * Chopin" Hotel, ul. Grażyny 16 * Facpol" Hotel, ul. Armii Krajowej 16 b * Baron" Hotelik, pl. Legionów 1 * "Albatros" Biuro Turystyczne, ul. Ofiar Katynia 26 Gospodarka Usytuowanie Przemyśla przy najdalej wysuniętej na wschód granicy Unii korzystnie wpływa na rozwój handlu międzynarodowego i turystyki. Sąsiedztwo chłonnych rynków powoduje, że Przemyśl jest atrakcyjnym miejscem do lokowania nowych inwestycji. Ważniejsze obiekty handlowe * DH Szpak, ul. 3 maja, * CH Echo, ul. 29 listopada 4 (m.in.: Nomi, Euro RTV AGD, Albert) * CH Minimal, ul .Sportowa 11 (m.in.: Billa, Deichmann, Euro RTV AGD, Komfort) * Tesco, ul. Grunwaldzka, * Biedronka, ul. Dworskiego, Planowane CHU Cegielnia, Galeria Przemyśl, Galeria na ul. Kopernika, Bibliografia * Jerzy Motylewicz "Społeczeństwo Przemyśla w XVI i XVII wieku", Wydaw. Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2005, Rzeszów ISBN 83-7338-162-7 Zobacz też * Twierdza Przemyśl * Centrosojuz * Stowarzyszenie Upamiętniania Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów * Stok Narciarski w Przemyślu * Szlak architektury drewnianej (województwo podkarpackie) * Kalendarium historii Przemyśla * RTCN Tatarska Góra * Związek Ukraińców w Polsce Koło w Przemyślu, www.oupper.harazd.net * Ludność Przemyśla * Zakłady Automatyki POLNA S.A. Biuro Tłumaczeń MOST obsługuje miasto Przemyśl źródło Wikipedia |
